Deze flashcardset biedt een kritische blik op de betrouwbaarheid en beperkingen van effectonderzoek in het onderwijs. Ideaal voor leraren, opleiders en studenten die evidence-informed willen werken met oog voor nuance en context. Bron: Van der Zee (2024)
Welke kernboodschap vat het artikel samen?
Behandel evidence als leidraad, niet als onfeilbare waarheid; combineer onderzoek met professionele oordeelsvorming en contextkennis.
Bron: Van der Zee (2024)
Welke nieuwe leereenheid stelt Van der Zee voor op lerarenopleidingen?
“Kritisch denken met en over onderwijsonderzoek” — om studenten te leren omgaan met onzekerheid in evidence.
Bron: Van der Zee (2024)
Hoe vaak bevatten sociaal-wetenschappelijke onderwijsonderzoeken ontoelaatbare praktijken?
Meer dan 50% van de onderzoekers geeft toe minstens één dubieuze praktijk te hebben toegepast; 1 op 18 erkent zelfs data te hebben gefabriceerd of vervalst.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat gebeurt er met effectgroottes als de ontwikkelaar zelf bij het onderzoek is betrokken?
Effecten worden gemiddeld 1,5× groter (≈ 70% hogere leerresultaten) wanneer de ontwikkelaar meedoet aan het onderzoek.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat onthult het “hidden universe of uncertainty”-onderzoek van Breznau e.a.?
Wanneer 73 teams dezelfde dataset analyseren, lopen resultaten van groot negatief tot groot positief effect — zonder dat analysekeuzes het kunnen verklaren.
Bron: Van der Zee (2024)
Hoe informatief is één (of enkele) laboratorium-experiment(en) volgens Huber e.a.?
Effectschattingen variëren sterk en zijn moeilijk te herleiden tot kwaliteit of ontwerpkeuzes; generaliseerbaarheid van losse experimenten is dus beperkt.
Bron: Van der Zee (2024)
Werken cognitieve leerstrategieën die in het lab effectief zijn ook in de klas?
Groot veld-bewijs ontbreekt; de weinige grootschalige studies tonen weinig, geen of zelfs negatieve effecten wanneer leraren ze toepassen.
Bron: Van der Zee (2024)
Waarom zijn veel grootschalige RCT’s in onderwijs “niet informatief”?
Ze hebben te weinig statistische power: effecten zijn klein en variabel, waardoor betekenisvolle conclusies ontbreken.
Bron: Van der Zee (2024)
Hoeveel overschatten “veelbelovende” trials hun effecten volgens Sims e.a.?
Gemiddeld worden effecten met 52 % opgeblazen door power-tekort en selectieve rapportage.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat is het gevolg van publicatiebias in onderwijsresearch?
Negatieve resultaten verdwijnen uit tijdschriften, waardoor de literatuur systematisch te positief is over interventies.
Bron: Van der Zee (2024)
Overschrijden meta-analyses de werkelijkheid?
Ja—meta-analyses rapporteren tot drie keer grotere effecten dan grootschalige replicaties, mede door p-hacking en bias.
Bron: Van der Zee (2024)
Hoeveel investeerde de EEF al in RCT-onderzoek, en waarin schuilt de twijfel?
£ 115 miljoen; maar als studies weinig zeggen, rijst de vraag naar de kosteneffectiviteit van zulke investeringen.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat toont Surma e.a. (2018) over retrieval & distributed practice in lerarenopleidingsboeken?
Deze evidence-based strategieën komen vrijwel niet voor, wat de kloof tussen onderzoek en opleiding illustreert.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat bedoelt Kirschner met het “romantisch avondland”?
Onderwijs zou te vaak ideologie en intuïtie verkiezen boven bewezen effectiviteit—een stelling die Van der Zee kritisch nuanceert.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat is “promising trial bias”?
Kleine, positief ogende RCT’s overschatten systematisch hun effecten, waardoor interventies rooskleuriger lijken dan ze zijn.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat is het doel van de “10 redenen voor twijfel”?
Het bevorderen van een realistischer kijk op onderwijseffectiviteit en het stimuleren van dialoog in lerarenopleidingen.
Bron: Van der Zee (2024)
Waarom pleit Van der Zee niét tegen evidence-informed werken?
Hij bepleit juist méér wetenschappelijk geïnformeerd denken — maar dan mét aandacht voor beperkingen en context.
Bron: Van der Zee (2024)
Wat zegt de replicatiecrisis over “experts” die beweren te weten wat werkt?
Als bevindingen zelden worden herhaald, is expertise minder zeker dan gedacht; praktijk moet dus kritisch blijven.
Bron: Van der Zee (2024)
Hoe vaak worden onderwijsstudies daadwerkelijk gerepliceerd?
Slechts 1 op de 500 publicaties is een replicatieonderzoek — veel te weinig om bevindingen te bevestigen.
Bron: Van der Zee (2024)
Welke houding tegenover evidence beveelt Van der Zee aan?
Wetenschappelijke nederigheid: systematisch oog hebben voor beperkingen, onzekerheden, ruis en complexiteit.
Bron: Van der Zee (2024)